11
Mar

Przyczyny trądziku młodzieńczego

Trądzik znany był już w starożytności. W XIV w. zaczęto stosować chemiczne złuszczanie naskórka, jako leczenie wspomagające. Jednak główny rozwój badań nad przyczynami, diagnostyką i leczeniem trądziku młodzieńczego przypada na koniec XX wieku.

Co to jest trądzik młodzieńczy?

Trądzik pospolity [acne vulgaris], który na początku XX w. nazywany był młodzieńczym [acne juvenilis], jest najczęstszą chorobą dermatologiczną. Istotną rolę odgrywają w nim takie czynniki, jak tło łojotokowe, nadmierne rogowacenie w obrębie mieszka włosowego, obecność drobnoustrojów (Propionibacterium acnes, Staphylococcus epidermidis, Pityrosporum ovale), hormonalne, odczyn zapalny, uwarunkowania genetyczne. Nie bez znaczenia są również takie czynniki, jak zaburzenia immunologiczne, nadmierna reaktywność mieszków włosowych, czynniki psychologiczne, fizykalne, a nawet tło jatrogenne, czyli wywołane przez lekarza na skutek np. nieprawidłowego leczenia. Charakterystycznymi wykwitami (głównie na twarzy, klatce piersiowej, plecach) są w tej dermatozie zaskórniki, grudki, krosty, torbiele ropne oraz blizny. Trudności z ukryciem wykwitów, które znajdują się przede wszystkim na twarzy, są przyczyną zawstydzenia, frustracji, gniewu i depresji wśród młodych pacjentów. Pierwsze objawy trądziku najczęściej pojawiają się w okresie dojrzewania, ale choroba może rozwijać się zarówno przed okresem pokwitania, jak i trwać w wieku dorosłym.

Przyczyny trądziku młodzieńczego

W II połowie XX w. przyczyny trądziku zaczęto łączyć z zaburzeniami hormonalnymi, szczególnie hormonami: płciowymi, tarczycy i trzustki. Pod koniec XX w. udowodniono, że największą rolę odgrywają w tym procesie androgeny: siarczan dehydroepiandrosteronu ((DHEAS)), testosteron oraz dihydrotestosteron (DHT). Wtedy też okazało się, że w powstawaniu zmian trądzikowych istotną rolę odgrywa nie tylko nadprodukcja łoju, ale również jego skład.

Dziś wiadomo, że na rozwój trądziku wpływ ma wiele czynników. Należą do nich:

  • uwarunkowania genetyczne – prawdopodobieństwo wystąpienia schorzenia u dziecka, którego oboje rodziców chorowało na trądzik, wynosi więcej niż 50%,
  • wytwarzanie łoju,
  • aktywność hormonów,
  • obecność bakterii,
  • właściwości mieszków łojowych.

Rola czynników immunologicznych w przypadku trądziku jest drugorzędna.

Natomiast w profilaktyce leczenia trądziku młodzieżowego podkreślić trzeba znaczenie leczenia łojotoku, zarówno miejscowe, jak i ogólne.

Co jest dobre na trądzik młodzieńczy?

Ściśle przestrzegać zasad higieny skóry, a zwłaszcza nie wyciskać zaskórników palcami czy paznokciami, lecz usuwać je narzędziami chirurgicznymi. Nie powinno się spożywać produktów zawierających jod i brom, a także napojów alkoholowych, ostrych przypraw, kawy, czy stosować środków miejscowych, sprzyjających powstawaniu zaskórników (maści ołowiowej, wazeliny, dziegciu).

Trądzik młodzieńczy dotyczy 80% młodzieży i bardzo często zdarza się, że jest u nich powodem stresu, wywołuje depresję i lęk. Takie objawy ma ok. 64 proc. chorych na trądzik, natomiast po roku leczenia dermatologicznego procent ten maleje do 27. Trądzik nie jest oznaką dojrzewania, ale chorobą, którą należy leczyć. Systematyczne wizyty u dermatologa i stosowanie leków na trądzik młodzieńczy w pełni niwelują objawy tego uciążliwego schorzenia i chronią przed powstaniem szpecących blizn.